لیسه عالی رحمن بابا

حینیکه درسال ( 1326 هـ ش ) لیسه قبایل آزاد ایجاد گردید. شاگردان لیسه قبایل ولیسه ابن سینا که درمناطق مسکونی همجوار آنها به مسافه نهایت دورمکاتب وجود نداشت دراین لیسه جذب گردیدند و بالاثرازدیاد روزافزون شاگردان قبایل آزاد برای شاگردان دورافتاده داخل کشورازاین لیسه سه پارچه داده می شد واین شاگردان نسبت نداشتن جای بود وباش درکابل وهمچنان عدم آشنایی با لسان دری به مشکلات عدیدۀ مواجه گردید ند که برای رفع این پرابلم ها دوتن ازمشران وشخصیت های ملی کشورخواجه حاجی محی الدین ځاځي وپیلوت آدم خان که ازجمله اولین پیلوتانافغانستان وعضونهضت مشروطیت محسوب میگردید صدراعظم وقت والا حضرت سپهسالارسردارشاه محمود خان غازی را وادارنمودند که برای رفع مشکلات این شاگردان یک لیلیه جدید احداث گردد که بالاثراین سعی وتلاش درسال 1329 هـ ش یک لیلیه جدید برای دوره ثانوی الی صنف نهم به اسم رحمن بابا ایجاد گردید. اولین تعمیراین مکتب درشیرشاه مینه ( کارته چهار) موقعیت داشت که بعداً این مکتب بعدازسال 1339 هـ ش به لیسه ارتقأ نمود وازاینکه این لیسه به کمبود استادان مواجه بود شاگردان ازطرف یکتعداد استادان که درابتدأ در دارالمعلمین کابل وبعداً درپوهنتون کابل سمت استادی را نیزبرعهده داشتند مانند استاد غنچه گل خان ، عبدالروف خان ، غلام دستگیرړنګ ومعاون صاحب آدم خان وسایراستادان دیگر تدریس میگردیدند که بعداً آدم خان به حیث معاون تدریسی طورداوطلبانه بدون حق الزحمه امورتدریسی این لیسه را به عهده گرفته بود واولین مدیراین لیسه محترم درمرجان ځاځی بود  وبا افزایش روز افزون شاگردان وزارت معارف به مساحت ( 32000 ) مترمربع زمین مربوط شرکت قره قل را درمنطقه ده بوری میرویس میدان برای این لیسه خریداری نمود.

همچنان باید متذکرگردید که شاگردان این لیسه همه به لسان پشتو تدریس میگردیدند وشاگردان دوره ابتدایی که درتعمیرشیرشاه مینه اقامت داشتند آنها بعداز اعمارتعمیرجدید به میرویس میدان منتقل شدند. ناگفته نباید گذاشت که جذب شاگردان درابتدأ ازصنف اول پذیرفته میشد وهمچنان شاگردان که درجه های صنفی شان ازاول الی پنجم نمره بوده دراین لیسه جذب وشامل میگردیدند. ودرسالهای اخیرصنوف ابتدائیه تنقیص وجذب شاگردان فعلاً ازصنف هفتم الی دوازدهم صورت میگیرد . در اوایل دراین لیسه به تعداد ( 3000 ) نفرشاگرد طورلیلیه ازولایات سرحدی جذب وتوسط ( 110 ) نفرازاستادان مجرب این لیسه تدریس میگردیدند که این روند شمولیت وتدریس الی مدت های طولانی جریان داشت.

که ازیک طرف نوجوانان با بسیارذوق وعلاقه مندی فراوان شامل این لیسه شدهوازطرف دیگرجوانان این لیسه با بسیار افتخارازصنوف دوازدهم فارغ التحصیل ورهسپارموسسات تحصیلات عالی کشورمیگردیدند ادارۀ این لیسه بالاثرسعی وکوشش شاگردان واستادان این لیسه مانند سایرلیسه های معارف کشورتوانسته است کادرهای ورزیده وشخصیت های علمی وفرهنگی کشوررا مانند محترم داکترفاروق " وردک"وزیرمعارف کشور، محترم محمد صدیق پتمن معین تدریسی آن وزارت ، محترم هدایت الله هدایت ، محترم محمد یوسف نورستانی وده ها تن دیگرازشخصیت های علمی که عضویت اکادمی علوم وپوهنتون کابل را دارا می باشند درفضأ تعلیمی این لیسه تربیه وپرورش نموده وتقدیم جامعه کرده است .

لیسه رحمن بابا دارای چهاربلاک بوده که یک بلاک آن سه منزله ، دوبلاک آن دومنزله ویک بلاک آن یک منزله بوده که ذریعه این بلاک ها امورتدریسی ، لیلیه وسایرضرورت های مربوط این لیسه تکافومیگردد. امورتدریسی این لیسه الی سال 1371 طورنورمال ادامه داشته که بدبختانه بعدازتاریخ متذکره لیسه رحمن بابا به میدان جنگ مخالفین تبدیل شده وصرف دوبلاک آن طی دوازده سال جنگ که آن هم پنجاه فیصد تخریب گردیده بود. ازصحنه جنگ نجات یافت وبدبختانه دروازه این لیسه نه تنها بروی شاگردان بسته شد بلکه به یک مخروبه نیزمبدل و شاگردان این لیسه درتعمیرلیسه استقلال تحت پوشش تعلیم وتربیه قرارگرفتند.

درسال 1382 کاراعماروبازسازی دوبلاک ویران شدۀ آن ازطرف یک موسسه جرمنی آغازگردید ودرپهلوی آن کشورهای پاکستان وجاپان نیزدرزمینه اعماروبازسازی این لیسه سهم فعال گرفتند که خوشبختانه درسال 1384 تعمیرلیسه رحمن بابا برای بهره برداری آماده گردید. وسیستم تعلیم وتربیه شاگردان دراین لیسه طورنهاری به پیش برده می شد ودرهمین سال بالاثرحکم مقام ریاست جمهوری اسلامی افغانستان وبا درنظرداشت تفاهم که بین مقام محترم وزارت معارف ومقام محترم وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل صورت گرفت. این لیسه ازساحه اداری وزارت معارف جدا وبه وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل مربوط گردید که شاگردان دراین لیسه ازمناطق ناامن سرحدی که مکاتب شان سوخته ویا بسته شده ازطرف ریاست تعلیم وتربیه این وزارت به این لیسه معرفی وجذب میگردند ونصاب تعلیمی ومیتود درسی وزارت معارف دراین لیسه بالای شاگردان تطبیق میگردد.

مواد وکتب درسی شاگردان این لیسه نیزازطرف وزارت معارف تهیه وبدسترس شاگردان قرارداده میشود اما معاشات وسایرامتیازات مادی معلمین وپرسونل اداری این لیسه واموراعاشه ، اباته وتهیه قرطاسیه اداری این لیسه ازبودجه وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل اجرا میگردد.

کارساختمانی تعمیراین لیسه ازسال 1384 به این طرف شکل بهتررا به خود گرفته است وتعداد بلاک های این لیسه ازپنج بلاک به ده بلاک نیزارتقأ یافته است . که دوبلاک آن برای تدریسی وهشت بلاک دیگرآن برای لیلیه درنظرگرفته شده که کاراعماردوبلاک تدریسی وسه بلاک لیلیه آن تکمیل وبرای بهره برداری آماده گردیده است ، وکارباقی مانده پنج بلاک لیلیه پنجاه فیصد تکمیل وباقی ماندۀ کار آن جریان دارد وفعلاً درلیسه رحمن بابا ( 34 ) اتاق تدریسی و ( 46 ) اتاق لیلیه شاگردان تکمیل وآماده بهره برداری می باشد.

کارامورلیلیه شاگردان لیسه رحمن بابا بالاثرسعی وتلاش مقام وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل درسال 1385 دوباره فعال گردیده ودرهمین سال به تعداد یک هزارشاگرد ازصنف هفتم الی صنف دوازدهم طورلیلیه به این لیسه جذب گردیده است. که ازآن سال به بعد همه ساله به تعداد هزارتن شاگردان طورلیلیه درین لیسه جذب وتدریس میگردند . همچنان آنعده شاگردان که درکابل زنده گی دارند وخواهان آموزش وتحصیل را به لسان پشتو دارند درین لیسه طورنهاری جذب وبه ادامه تحصیل شان میپردازند همچنان درسال 1389 به تعداد ( 130 ) تن ازشاگردان طورنهاری درین لیسه مصروف ادامه تعلیم هستند. هکذا درایام زمستان یک تعداد شاگردان لیسه های خوشحال خان اول ،خوشحال خان دوم ورحمن بابا که نسبت معاذیربه خانه هایشان درولایات کشوررفته نمی توانند  ازسال 1386 الی سال 1388 هـ ش درهرسال به تعداد ( 250 ) تن ازاین شاگردان به مصرف مالی وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل درکورس های زمستانی این لیسه طورلیلیه تحت آموزش تعلیم وتربیه قرارگرفته اند.

باید تذکرداد که تعداد شاگردان هرصنف ( 45 ) شاگرد می باشد و در دوره دوم تعلیمی این لیسه فراغت شاگردان ازصنوف دوازدهم ازسال 1386 هـ ش شروع گردیده که تعداد فارغان آن درطی مدت چهارسال قرارذیل می باشد :

درسال 1386 به تعداد ( 160 ) شاگرد ، درسال 1387 به تعداد ( 134 ) شاگرد ، درسال 1388 به تعداد ( 211 ) شاگرد ودرسال 1389 به تعداد( 220 ) شاگرد که جمعاً ( 671 ) شاگرد ازاین لیسه فارغ التحصیل گردیده اند و در دوره تعلیمی سال 1390 به تعداد ( 436 ) تن ازشاگردان ازولایات نیمروز ، ارزگان ، زابل ، لغمان ، هلمند ، قندهار ، غزنی ، وردگ ، هرات ، فراه ، بادغیس ، لوگر ، پکتیا ، پکتیکا ، ننگرهار ، کونړ  ، نورستان ، کاپیسا ، پروان ، بغلان ، کندز ، جوزجان و خوست  دراین لیسه جدیداً جذب گردیده اند که تعداد جذب جدیدالشمولان درسال جاری ازهزار شاگرد به یکهزارو دوصد شاگرد نیزارتقأ نموده است وامورتدریسی شاگردان این لیسه توسط  ( 41) نفراستادان ورزیده وپرتجربه این لیسه به پیش برده می شود . اتاقهای این لیسه با درنظرداشت بزرگی وکوچکی به چهاربخش وهمچنان شاگردان آن نیزبه چهارگروپ تقسیم بندی شده اند که دربعضی اتاقهای که نسبتاً بزرگ می باشد ( 26 ) تن ازشاگردان ودربعضی اتاقهای کوچکترازآن  (12) تن وشش تن ازشاگردان جابجا شده اند.هنگام که شاگردان برای سپری نمودن دورۀ رخصتی های زمستانی شان رهسپارولایات مربوطه شان میگردند یک مقدار پول کرایه ترانسپورتی غرض رفت وبرگشت آنها ازطرف وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل برایشان توزیع میگردد.

معمولاً شروع وختم لیلیه درسایرنهاد های تعلیمی مطابق با شروع وختم سال تعلیمی می باشد ، اما درلیسه رحمن بابا آنعده ازشاگردان که فارغ التحصیل صنف دوازدهم ازاین لیسه میگردند ومنتظرگذشتاندن امتحان کانکوردرشهرکابل می باشند آنها نیزمیتوانند ازاعاشه واباته لیلیه این لیسه درایام زمستان استفاده نمایند.

درلیسه رحمن بابا اتاقهای لابراتوار مضامین کیمیا وبیالوژی به منظورپیشبرد کارهای عملی موجود میباشد وهمچنان این لیسه مجهز با کتابخانه بوده که شاگردان به منظورازدیاد معلومات بیشترشان ازآن استفاده مینمایند . وبالاثرسعی وکوشش مقام وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل به همکاری سفارت ایالات متحده امریکا به منظوربلند بردن سطح دانش شاگردان ، کورس های انگلیسی را دراین لیسه نیزدایرنموده است. که شاگردان ازاین کورس ها استفاده های مؤثررا به عمل آورده اند.

لیسه عالی رحمن بابا دارای یک کمیته فرهنگی بوده که ازطرف یک تن ازاستادان ورزیده این لیسه رهبری میگردد واعضای فرهنگی این لیسه دارای استعداد های عالی فرهنگی بوده وبه همین نسبت مسایل فرهنگی شان به وجه احسن به پیش برده میشود.

به منظورتوجه به وضع صحی شاگردان دراین لیسه یک باب کلینیک صحی طوربیست وچهارساعته موجود بوده که دراین کلینیک یکنفرداکتر ، یکنفرنرس ویکنفرفارمسست ویک عراده سرویس امبولانس برای رفع مشکلات صحی شاگردان موجود می باشد که عندالضرورت شاگردان میتوانند ازآن استفاده کامل نمایند. بالاثرتوجه ودلسوزی مقام وزارت امورسرحدات اقوام وقبایل که دربرابرتعلیم وتربیه سالم شاگردان دارند دراین اواخریک سلسله اقدامات مؤثردیگربرای شاگردان هرسه لیسه درنظرگرفته شده است. که ازآنجمله تخت خواب ودوشک های اسپرنگی با بالشت های مربوطه آن بوده که برای شاگردان هرسه لیسه اکمال و تهیه گردیده که همه شاگردان این لیسه ازمزایای آن مستفید گردیده اند.

همچنان باید متذکر شد که برای شاگردان این لیسه آب صحی آشامیدنی تهیه وسیستم کانالیزاسیون تعمیرمکتب نیزفعال گردیده است ومواد درسی مانند کتاب درسی ، قرطاسیه ، تباشیروهمچنان میزوچوکی تهیه وبدسترس شاگردان قرارگرفته است. باید متذکرگردید که درتشکیل اداری این لیسه بست های مدیرلیسه ، معاون اداری ، مدیرلیلیه ، مدیراداری ، مدیرحفظ ومراقبت ، مامورکلوپ ، مامورجنسی ودونفرازکمپیوترکاران موجود بوده که مسایل اداری آن توسط همین کارمندان اجرا میگردد وهمچنان      ( 34 ) نفرازاجیران درامورتنظیفاتی وسایرامورخدماتی این لیسه مصروف اجرای وظیفه هستند وهفت تن از استادان این لیسه  مؤظف اند تا طوربیست وچهارساعته ازامورلیلیه واتاقهای خواب شاگردان مراقبت جدی به عمل آورند

درلیسه رحمن بابا فعالیت های ورزشی نیزصورت میگیرد ودراین لیسه تیم های ورزشی والیبال ، فوتبال وکرکت فعال بوده که برای تیم والیبال میدان های ابتدایی ورزشی مهیا گردیده اما برای تیم های فوتبال وکرکت میدان های ورزشی آماده نگردیده است . همچنان باید متذکرگردید که اعضای تیم های سپورتی این سه تیم همه ملبس به لباس های سپورتی میباشند وهکذا برای تحصیلات عالی شاگردان لیسه رحمن بابا وخوشحال خان اول وخوشحال خان ب بورس های تحصیلی تهیه شده است که به تعداد دوازده نفرازشاگردان این لیسه بعدازسپری نمودن آزمایش مستحق بورس های تحصیلی گردیده اند.